|
ج:
هرگونه تغييرشكل دريك محيط يكسان راتپ مي
نامند.
س:انتشاريك تپ چگونه است؟
ج:
هرگاه تغييرشكلي(وياآشفتگي)دريك جزء ازمحيط
كشساني كه به حال تعادل است،ايجادمي كنيم،به علت وجودنيروي كشساني بين اجزاي
محيط،آن تغييرشكل،درمحيط جزء به جزء منتقل مي شودوپيش مي رود.تغييرشكل ايجادشده
درمحيط راتپ وانتقال تپ درمحيط راانتشارمي گوييم.
سنگ كوچكي راازبالاي سطح آب آرام
استخرو يا بركه اي رهاكنيد و آنچه راكه رخ مي دهدبه دقت مشاهده كنيد.نتيجه
مشاهده خودراتجزيه وتحليل كنيدوتوضيح دهيدكه چه نيرويي درسطح آب باعث
انتشارتپ ايجادشده مي شود.وآيادراين انتشار،مولكول هاي آب همراه تپ،منتقل مي
شوندياخير؟
جواب:
دراثربرخوردسنگ باسطح آب،آن قسمت
ازمولكولهاي آب كه باسنگ برخوردكرده اندبه طرف پايين رانده مي شوند.امابه
دليل وجودنيروي كشش سطحي بين مولكولهاي آب،سطح آب خاصيت كشساني
داردومولكولهاي پايين رفته دوباره به طرف بالامي آيندوعمل نوسان
مولكولهاچندبارتكرارمي شود.به اين ترتيب چندين تپ ايجادمي شودكه درسطح آب به
صورت دايره هايي بامركزمشترك شروع به انتشارمي كنند.نكته مهم آن است كه
درانتشارتپ درسطح آب (ياهرمحيط مادي ديگر)ماده منتقل نمي شودبلكه انرژي ازذره
اي به ذره مجاورخودمنتقل ميشودوعمل انتشارصورت مي گيرد.
|
ازاتصال چندتپ متوالي وانتشارآنهاقطارموج
ياموج رونده به وجودمي آيد.مثلاهرگاه به يك طناب كشيده شده چندضربه متوالي
بزنيم،درطول آن قطارموج ايجادمي شود.يااگرضربات آرام ومتوالي به سطح اب بزنيم،درسطح
آن امواج رونده به وجودمي آيد.
موج سينوسي
اگريك جزء ازمحيط كشساني كه درحال تعادل
است راباحركت هماهنگ ساده به نوسان درآوريم،بانوسان آن جزء تپ هاي متوالي درمحيط
توليدمي شوندكه به دنبال يكديگردرمحيط منتشرشده است.دراين حالت مي گوييم
درمحيط((موج))توليدومنتشرشده است.اين موج راموج سينوسي مي ناميم.
س:چشمه موج چيست؟
ج:
چشمه موج،نوسانگري است كه مي تواندبابسامد
و دامنه ثابتي ،حركت نوساني ساده انجام دهد.دياپازون يكي ازوسيله هايي است كه به
عنوان چشمه موج درآزمايش هابه كاربرده مي شود.اين وسيله يك تيغه يو(U)شكل
است كه دسته اي به آن متصل است واگرضربه اي به يكي ازشاخه هاي آن بزنيم،هردوشاخه به
نوسان درمي آيند.
| 
